Mỹ, Iran tìm cách hoàn tất thỏa thuận ‘được đàm phán rộng rãi’ để chấm dứt chiến tranh

Hoa Kỳ và Iran hôm Chủ nhật đã tìm cách hoàn tất một thỏa thuận nhằm chính thức chấm dứt chiến tranh Trung Đông sau khi Donald Trump cho biết một đề xuất bao gồm việc mở eo biển Hormuz bị phong tỏa đã được “thương lượng rộng rãi”.

Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ nhấn mạnh thỏa thuận này vẫn “đang trong giai đoạn hoàn thiện”, trong khi tờ New York Times đưa tin hai bên sẽ chỉ giải quyết các vấn đề gai góc xung quanh chương trình hạt nhân của Iran sau khi đạt được thỏa thuận ban đầu.

“Một thỏa thuận đã được đàm phán rộng rãi, sắp hoàn tất, giữa Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, Cộng hòa Hồi giáo Iran và nhiều quốc gia khác,” ông Trump viết hôm thứ Bảy trên nền tảng Truth Social của mình.

Ông nói: “Ngoài nhiều yếu tố khác của thỏa thuận, eo biển Hormuz sẽ được mở”, một diễn biến sẽ mang lại sự hỗ trợ cho thị trường năng lượng toàn cầu sau lệnh phong tỏa kéo dài nhiều tháng của Iran đối với tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng.

Tổng thống Mỹ cho biết, các nhà lãnh đạo của các nước Trung Đông, bao gồm Ả Rập Saudi, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Qatar, Ai Cập, Jordan và Bahrain, cũng như đại diện của Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan, đã tham gia cuộc trò chuyện qua điện thoại với ông Trump để thảo luận về thỏa thuận vào thứ Bảy.

Thủ tướng Shehbaz Sharif cho biết Pakistan, nước làm trung gian cho các cuộc đàm phán trực tiếp lịch sử giữa các phái đoàn Mỹ và Iran hồi tháng 4, hy vọng sẽ sớm tổ chức một vòng đàm phán mới.

Ông nói thêm rằng tư lệnh quân đội đầy quyền lực của Pakistan Asim Munir, người đã đến thăm Tehran hôm thứ Sáu, cũng tham gia cuộc gọi, “mang lại cơ hội hữu ích để trao đổi quan điểm về… cách thúc đẩy các nỗ lực hòa bình đang diễn ra nhằm đạt được hòa bình lâu dài trong khu vực.”

Trump cho biết cuộc gọi riêng với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu “đã diễn ra rất tốt đẹp”. Cuộc tấn công của Mỹ-Israel vào Iran vào ngày 28 tháng 2 đã châm ngòi cho cuộc chiến, giao tranh kéo dài nhiều tuần trước khi lệnh ngừng bắn tạm thời có hiệu lực vào tháng Tư.

“Các khía cạnh và chi tiết cuối cùng của thỏa thuận hiện đang được thảo luận và sẽ sớm được công bố”, ông Trump nói nhưng không cung cấp thông tin chi tiết.

Tờ New York Times dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết chi tiết về “cam kết rõ ràng” của Tehran về việc từ bỏ kho dự trữ uranium được làm giàu ở mức độ cao sẽ được thảo luận sau khi đạt được thỏa thuận ban đầu.

Báo cáo cho biết đề xuất hiện tại không xác định chính xác cách Tehran sẽ từ bỏ kho dự trữ nhiên liệu quan trọng để chế tạo vũ khí hạt nhân, một kịch bản mà Washington từ lâu đã tuyên bố sẽ không chấp nhận ở Iran.

Các quan chức Iran nhấn mạnh rằng sự khác biệt giữa các bên vẫn tồn tại và tranh chấp về chương trình hạt nhân sẽ không nằm trong các cuộc đàm phán ban đầu.

Iran chưa bình luận về thông báo của Trump.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baqaei trước đó đã lưu ý “xu hướng xích lại gần nhau” với Washington, nhưng nói rằng “điều này không nhất thiết có nghĩa là chúng tôi và Mỹ sẽ đạt được thỏa thuận về các vấn đề quan trọng”.

Ông nói với đài truyền hình nhà nước: “Ý định đầu tiên của chúng tôi là soạn thảo một bản ghi nhớ, một dạng thỏa thuận khung”.

Baqaei nói thêm rằng ông hy vọng các chi tiết của thỏa thuận cuối cùng có thể được thực hiện “trong khoảng thời gian hợp lý từ 30 đến 60 ngày” sau khi khuôn khổ ban đầu được hoàn tất.

Trưởng đoàn đàm phán của Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, trước đó đã cảnh báo rằng Washington sẽ phải đối mặt với phản ứng gay gắt nếu nối lại tình trạng thù địch, sau khi truyền thông Mỹ đưa ra khả năng xảy ra các cuộc tấn công tiếp theo.

Ông Ghalibaf nói: “Các lực lượng vũ trang của chúng tôi đã tự xây dựng lại trong thời gian ngừng bắn theo cách mà nếu Trump thực hiện một hành động điên rồ khác và bắt đầu lại cuộc chiến, điều đó chắc chắn sẽ tàn khốc và cay đắng hơn đối với Hoa Kỳ so với ngày đầu tiên của cuộc chiến”.

Ở mặt trận chính khác trong cuộc chiến ở Lebanon, truyền thông nhà nước đưa tin Israel đã tấn công miền nam nước này hôm thứ Bảy, nơi giao tranh vẫn tiếp diễn bất chấp lệnh ngừng bắn ngày 17 tháng 4.

Quân đội Lebanon cho biết một cuộc tấn công nhằm vào doanh trại quân đội Lebanon ở phía nam và làm bị thương một binh sĩ, trong khi Israel cho biết một binh sĩ của họ đã thiệt mạng hôm thứ Sáu gần biên giới.

Hezbollah được Iran hậu thuẫn đã lôi Lebanon vào cuộc chiến vào ngày 2 tháng 3 bằng các cuộc tấn công bằng tên lửa vào Israel sau khi các cuộc tấn công của Mỹ-Israel giết chết nhà lãnh đạo tối cao của Iran.

Hezbollah hôm thứ Bảy cho biết lãnh đạo Naim Qassem của họ đã nhận được tin nhắn từ Ngoại trưởng Iran cho biết rằng Tehran “sẽ không từ bỏ sự hỗ trợ” cho nhóm Lebanon.

Thực hiện theo tiêu chuẩn trên